Chiều 13/9, nhiều người dân ở tổ dân phố 1, phường Phú Đô (quận Nam Từ Liêm) đổ về nhà văn hóa khu phố nộp đơn đăng ký.

Theo quyết định của trận mạc Tổ quốc TP Hà Nội, sinh viên khó khăn, lao động mất việc, dừng việc chưa đủ điều kiện nhận tương trợ theo quyết nghị 68 hoặc nhóm đặc thù của thị thành sẽ nhận được 500.000 đồng. Chính sách không phân biệt người có hộ khẩu hay chưa làm đăng ký lưu trú. Đây được coi là thêm lưới an sinh để không bỏ sót người khó khăn, nhất là nhóm lao động tự do mất việc.

Trong số những người nộp đơn sớm nhất, anh Bùi Văn Minh cẩn thận điền đủ thông báo vào tờ giấy A4 trước khi rời khỏi sân nhà văn hóa.

Minh quê Thái Bình, học hết lớp 9 rồi lên Hà Nội học nghề sơn xe máy cũ trong các cửa hàng. Tháng đều việc, anh kiếm được 5 - 6 triệu đồng, đủ ăn. Cứ ba tháng một lần, Minh dồn tiền gửi về quê chăm cha khuyết tật và người mẹ đã ngoài 60 tuổi. Cũng như hàng triệu cần lao tự do ở thủ đô, Minh chẳng thể đi làm, không còn thu nhập từ sáng 24/7, khi Hà Nội cách ly tầng lớp.

Thực tế từ trước đó, công việc ở tiệm sửa xe đã không đều và thu nhập của Minh bị sụt giảm. Song vì quen tích cóp, cậu để dành vài triệu bạc phòng thân, tính hai tuần hết cách ly xã hội sẽ quay lại ngay với công việc. Nhưng điều Minh không ngờ tới, là Hà Nội "gia hạn" Chỉ thị 16 tới ba lần, kéo dài tổng cộng gần hai tháng.

Cuối tháng trước, Minh bị sốt xuất huyết, nôn ra máu phải nhập viện. Cậu vét 3 triệu đồng tùng tiệm để trả tiền xét nghiệm Covid-19, thuê xe cấp cứu, tiền thuốc thang..., và vay thêm người bạn một khoản để mua thức ăn, cầm cự qua ngày. Minh chỉ ra ngoài một lần để nhận gạo tương trợ từ tổ dân phố, còn lại vô cùng tránh nơi đông người, sợ lây nhiễm. Hai tháng tiền phòng, tổng cộng 1,6 triệu chưa tính điện nước, cậu vẫn khất chưa đóng, cũng may chủ nhà chưa đòi.

"Nếu được tương trợ 500.000 đồng, tôi cầm cự thêm khoảng một tuần, chờ hết giãn cách rồi đi làm lại, kiếm tiền trả nhà trọ, trả nợ", Minh tính. Hôm nghe tivi nói có gói hỗ trợ 1,5 triệu đồng với cần lao tự do, anh cũng thử đăng ký, nhưng không có đăng ký tạm trú và qua quá trình xét duyệt hồ sơ phức tạp nên tự ý định.

Cũng thuê nhà trọ ở tổ dân phố 1, phường Phú Đô, cuộc sống hơn 50 ngày ở yên trong nhà của hai cô sinh viên Đinh Thị Huế, Đinh Thị Thùy Linh chưa đến mức thiếu đói. Cả hai quê Ninh Bình, cùng trường cao đẳng và đều kẹt lại Hà Nội từ cuối tháng 7. Khi dịch bùng phát, Huế đã xin nghỉ bán hàng trong siêu thị với thu nhập hơn 4 triệu mỗi tháng, vì sợ tiếp xúc nhiều dễ lây. Cô gái 20 tuổi sau một thời kì dài tự túc tiền trọ học, đã phải gọi về quê xin cha mẹ tiếp tế.

Gần hai tháng qua, họ hạn chế ra ngoài, nhường nhu yếu phẩm được tương trợ cho người cấp thiết hơn khi vẫn tạm đủ đồ ăn. Nhưng tiền phòng hơn 2 triệu đồng sau khi đã được giảm bớt vẫn là một khoản lớn. Nhận tin nhắn của chủ nhà thông tin có chính sách hỗ trợ 500.000 đồng, Huế rủ bạn làm đơn đăng ký ngay. Cả hai hy vọng có thể trả được một nửa tiền trọ một tháng, hoặc mua thêm thức ăn, cầm cự đến 21/9.

Ông Nguyễn Hữu Thái, Tổ trưởng dân phố 1, phường Phú Đô và ông Nguyễn Văn Phương, Tổ phó, ôm hai xấp đơn, kê ghế ngồi ở góc sân nhà văn hóa. Tập đơn in sẵn ở phường, có đóng dấu đỏ của Ủy ban trận mạc sơn hà. Ông Thái chọn nhận đơn lúc 14h ngày 13/9, cùng thời khắc phường tổ chức lấy mẫu xét nghiệm Covid-19, để người lao động chưa biết có thể kê khai thông báo, tránh "lọt lưới an sinh".

Sau hơn một tiếng, xấp đơn đăng ký nhận 500.000 đồng trên tay ông Thái dày thêm, còn chồng đơn trắng trên tay ông Phương đã vơi đi quá nửa.

Phú Đô nổi tiếng với nghề làm bún cũng là nơi có mật độ dân số dày đặc, nhiều khu trọ của sinh viên, người cần lao tự do buôn bán. Ông Thái quản lý tổ dân phố khoảng 3.000 nhân khẩu và hơn 1.000 trong đó là người thuê trọ.

Ngay sau khi có công văn từ Mặt trận sơn hà TP Hà Nội, ông thông tin trên các nhóm của tổ dân phố để người cần lao biết và các chủ trọ báo tin cho khách thuê. Hai ngày qua, Tổ dân phố 1 nhận được gần 1.000 đơn đăng ký, suýt soát số người thuê trọ trên địa bàn. Hơn 600 đơn trong đó là lao động tự do, 200 sinh viên các trường bị kẹt lại.

Tay liên tiếp nhận hồ sơ hỗ trợ lẫn bổ sung danh sách đăng ký tiêm vaccine, ông Thái khàn giọng khi nhắc người dân đứng xa để giữ khoảng cách. Qua lớp khẩu trang, ông chũm nói to, giảng giải cho người dân một số thắc mắc về hỗ trợ.

Ông Thái cho rằng, số tiền 500.000 đồng có thể không lớn, nhưng khoản này sẽ đến tay được nhiều người hơn. Bởi chính sách không đề nghị lưu trú - thủ tục mà nhiều cần lao tự do không đáp ứng được. Tổ trưởng dân phố viện dẫn thêm, với chính sách tương trợ cần lao tự do của quyết nghị 68 (gói 26.000 tỷ đồng), Tổ dân phố 1 mới có 50 hồ sơ được duyệt trong số 100 hồ sơ nộp lên. Quy định đề nghị lao động phải có đăng ký tạm trú, nên diện được hỗ trợ sẽ bị thu hẹp lại.

Chiều cùng ngày, trong lán trọ ở phường Phú La, (quận Hà Đông), anh Nguyễn Việt Dũng, Trưởng ban an toàn thi công một dự án xây dựng, cũng vừa chỉ dẫn cho công nhân làm đơn đăng ký hỗ trợ. Sau cánh cổng tôn đóng kín, gần 200 lao động công trình phải dừng việc ngót hai tháng nay. Họ phần đông là trai tráng đến từ một số tỉnh miền Bắc và miền Trung. Vài gia đình trong đó có trẻ nhỏ, người già.

Nhờ sự kết nối của chính quyền, mỗi ngày lán nhận được 200 suất cơm trong hai tuần cách ly từng lớp đầu tiên. Những ngày sau đó, quản lý công trường mỗi người góp một ít cho tiền mua thịt, rau; các đoàn thể hỗ trợ thêm nhu yếu phẩm như gạo, mì cho công nhân. Song duy trì ăn uống, sinh hoạt những ngày không kiếm ra tiền, theo dũng mãnh là một sức ép lớn, khi các nguồn "tiếp tế" đều đã gần cạn và cũng chẳng thể xin mãi. Công nhân đa số cũng là thanh niên sức dài vai rộng, chỉ mong được đi làm chứ không muốn nhận hỗ trợ mãi, song không còn cách nào khác khi Chỉ thị 16 kéo dài.

"Chỉ mong lần này anh em được tương trợ, có thêm đồng ra đồng vào mua thức ăn, chờ đến ngày thị thành nới lỏng giãn cách để trở lại đi làm", anh nói.

Tại quận Hà Đông, đến sáng 14/9, phường Phú La xét duyệt được hơn 180 đơn đăng ký hỗ trợ, chuyển lên chiến trường giang san quận. Ông Đặng Ngọc Hoan, chủ toạ chiến trường sơn hà phường Phú La, cho biết 12 tổ dân phố nhận được hàng trăm đơn, song không phải tương trợ tuốt mà sẽ qua xét duyệt của phường. Quá trình xét duyệt có sự xác minh của tổ dân phố, cảnh sát khu vực. Hồ sơ xong đến đâu, phường chuyển luôn lên quận từng ngày theo hình thức cuốn chiếu để tiền nhanh đến tay người dân.

"Một số hồ sơ bị loại do thiếu, sai hoặc thông tin tù mù. Những đơn này chúng tôi trả về tổ dân phố, đề nghị bổ sung thông tin, nêu hoàn cảnh khó khăn cụ thể", ông Hoan nói.

Đợt này, các đơn đăng ký cốt tử là thợ xây công trình, thợ hàn, thợ làm thạch cao, sinh viên thuê trọ. Phường ưu tiên xét duyệt nhóm này vì họ gặp nhiều khó khăn sau gần hai tháng giãn cách từng lớp.

Ông Hoan nói thêm, dù đô thị đề nghị trong ngày 14/9 thẩm tra xong để chuyển hồ sơ lên, song phường vẫn tiếp thu đơn đăng ký của người cần lao đến hết 20/9, trước thời điểm thị thành dự định kết thúc cách ly xã hội. Theo ông, các tổ dân phố dù nạm hấp thụ đăng ký hỗ trợ, song đều quá tải vì nhiều việc, từ tiêm vaccine, test Covid-19, trực chốt chống dịch. Cấp cơ sở đều mong muốn thành phố nới lỏng thời gian kết nạp hồ sơ để tổ dân phố rà soát thêm, người cần lao cũng có đủ thời kì đăng ký nhận trợ cấp.

Hồng Chiêu - Phạm Chiểu